गुरु पद्मसंभव (गुरु रिन्पोछे)को ८ अवातारहरु यस प्रकारको रहेका छन्।

१. गुरु त्सोक्ये दोर्जे (Guru Tsokye Dorje – समुद्रमा जन्मिनु भएको गुरु)

त्सोक्ये दोर्जे ‘तालबाट जन्मेको हीराको गर्जन’ जो नीलो रंगको छ, उनको हातमा हीराको गर्जन र सानो घण्टी छ। उनको नाम धनकोशा तालमा नीलो कमलमा उनको चमत्कारिक जन्मबाट आएको हो।
अर्थ: "सागरमा उत्पन्न वज्र"।

स्वरूप: कमलबाट उदाइएका शिशु रूपमा, सुन्दर, दिव्य बालक स्वरूपमा देखाइन्छ।

प्रतिनिधित्व: जन्मको शुद्धता, बोधिचित्त उत्पत्ति, करुणाको आधार।

कार्य: संसारलाई मुक्त गर्न बुद्धका प्रतिज्ञा अनुसार प्रकट हुनुभएको प्रारम्भिक स्वरूप।

गुरु छेन गे गुरु पद्मसम्भवको जीवनमा विभिन्न घटनाहरू, समय अवधिहरू र स्थानहरूमा गुरु रिन्पोछेले आफूलाई प्रकट गर्नुभयो।

२. गुरु शाक्य सङ्ग्ये (Guru Shakya Senge – शाक्यमुनि जस्तै सिंह)

शाक्य सङ्ग्ये 'शाक्य परिवारको सिंह' जो बुद्धको रूपमा देखिन्छ, भिक्षुको वस्त्र लगाएको र कालो भिक्षाटनको कटोरा समाउँदै छ। जब उनले आफ्नो साम्राज्यबाट त्याग गरिसकेपछि प्रबाहितिको गुरुका साथ नेपालको मरातिका गुफामा ध्यान र अध्ययन गर्न गएका थिए, उसलाई यो नामले सम्बोधन गरिएको थियो।

अर्थ: “शाक्य सिंह”।

स्वरूप: शाक्यमुनि बुद्धजस्तै भिक्षु वस्त्रमा, ध्यानमग्न वा उपदेश दिनु भएको।

प्रतिनिधित्व: तपस्या, अनुशासन, धर्मको अध्ययन र ध्यान।

कार्य: गुरु रिन्पोछेको भिक्षु जीवन र शिक्षणदाताको भूमिकाको प्रतीक।

३. गुरु पद्मगु (Guru Padma Gung) / गुरु पद्म ग्याल्पो (Padma Gyalpo – कमल राजकुमार)

पेमा ग्याल्पो ‘कमलका राजा’, जसले राजा सरहको लुगा लगाएका छन् र दायाँ हातमा डमरु समाउँदै र बाँया हातमा सबै कुरा जस्तो छन् त्यस्तै प्रतिबिम्बित गर्ने ऐनामा समातेका छन्। उनलाई यो नाम त्यो क्षणमा ल्याइएको थियो जब उनले आफ्नो जन्मभूमि उगेनमा फर्किएका थिए र त्यतिबेला देशका प्रधानले उनलाई जलाउन चाहन्थे तर यसमा सफल हुन सकेनन्।

अर्थ: “कमल राजकुमार”।

स्वरूप: राजसी पोशाक, मुकुट र रत्नले सजिएको।

प्रतिनिधित्व: सांसारिक ज्ञान, कलात्मकता, कविता, संगीत र करुणा।

कार्य: सांसारिक शक्तिहरूलाई धर्ममार्गमा रूपान्तरण गर्ने क्षमता।

४. गुरु पद्म वज्र (Guru Pema Vajra / Padma Vajra – कमल वज्र)

पद्म ग्याल्पो ‘कमल राजा’, जसले राजाको पोशाक लगाएका थिए र दाहिने हातमा डमरु ढोल र बायाँ हातमा सबै चीजहरू जस्ताको तस्तै प्रतिबिम्बित गर्ने ऐना बोकेका थिए। उनले यो नाम पाए जब उनी आफ्नो जन्मभूमि उग्यान राज्य फर्किए, त्यस क्षण देशका प्रमुखहरूले उनलाई जलाउन चाहन्थे तर त्यसो गर्न सफल हुन सकेनन्। 

अर्थ: “कमल वज्र”।

स्वरूप: वज्र र कमल धारण गर्नुभएको ध्यान मुद्रा।

प्रतिनिधित्व: गहिरो ध्यान, ध्यानयोग र तान्त्रिक साधना।

कार्य: तान्त्रिक अभ्यास र अन्तिम सत्यमा लीन हुने प्रतीक।

५. गुरु लोडेन छोक्से (Guru Loden Chokse – ज्ञान खोज्ने गुरु)

सेतो रंगको लोडेन छोङ्से, जसको कपालमा गाँठो र मुकुट छ, उनले दायाँ हातमा डामरु थामेको छन्। बाँया हातमा उनले खोपरीको कप समातेर अगाडि बढाएका छन्। उनले वज्रयानको शिक्षा सुनेपछि र भारतीय गुरुहरूद्वारा सिकाइएको विज्ञानमा महारत हासिल गरेपछि आफ्नो नाम पाए।

अर्थ: “शिक्षा र ज्ञानका स्वामी”।

स्वरूप: हातमा पुस्तकमाला, खप्पर र त्रिशूल बोकेको।

प्रतिनिधित्व: असीम ज्ञान, बुद्धि र करुणा।

कार्य: भारतका विभिन्न महान गुरुहरूसँग सिकेर सम्पूर्ण धर्मज्ञान ग्रहण गर्ने स्वरूप।

६. गुरु न्यिङ्गे ड्राडोग (Guru Nyima Özer – सूर्य किरण बिखराउने गुरु)

न्यिमा ओएजर 'सूर्यकिरण'; ऊ पहेंलो रङ्गको छ र लामो कालो कपाल छ, केही सुत्नको रूपमा बाँधिएको छ जसको शीर्षमा सुनको आधा वज्र छ र केही छोडिएको छ र ऊ आफ्नो हातमा त्रिशुल धारण गर्दैछ। उसले यो नाम पाएको जब ऊ चिता क्षेत्रहरूमा उपदेश गर्थ्यो, तब उसले दुष्ट आत्माहरूलाई पराजित गरेर तिनीहरूलाई बौद्ध सिद्धान्तको रक्षा गर्न वाचा गरायो।

अर्थ: “सूर्यका किरण फैलाउने”।

स्वरूप: सुनौलो आभा, सूर्यका किरणले भरिपूर्ण शरीर, हातमा सर्प र खप्पर।

प्रतिनिधित्व: अज्ञानता नष्ट गर्ने प्रकाश।

कार्य: असत्य र अज्ञानको अन्धकार हटाई सत्य र ज्ञानको उज्यालो फैलाउने शक्ति।

७. गुरु दोर्जे ड्रोलो (Guru Dorje Drolö – वज्र क्रोधी)

दोर्जी ड्रोलो जो क्रोधित रूपमा, मरुन रंगमा, वज्र र किला धारण गरेका छन्, दुई खुट्टा बाघको माथि भावपूर्ण रूपमा नाचिरहेका छन्; उनले पारोको ताग्त्शाङ र भुटानको कुर्तोमा बुद्ध धर्ममा अवरोध सिर्जना गर्ने दुष्ट आत्माहरूलाई परास्त गरेपछि यो नाम प्राप्त गरे।

अर्थ: “क्रोधित वज्र”।

स्वरूप: अति भयानक, क्रोधी मुद्रा, बाघको पृष्ठमा सवार, हातमा वज्र र खप्पर।

प्रतिनिधित्व: नकारात्मक शक्तिलाई वशमा पार्ने, राक्षस–भूत–प्रेतलाई धर्मपाल बनाउने।

कार्य: तिब्बतमा बोन धर्मका शक्तिहरूलाई पराजित गरी तिनीहरूलाई धर्मको रक्षकमा परिणत गर्ने।

८. गुरु ओरग्येन दोर्जे छाङ (Guru Orgyen Dorje Chang – ओड्ढियान वज्रधर)

सेन्गे द्राडोक ‘सिंहको आवाज भएको उनी’ जो भयंकर क्रोधित, गाढा नीलो रंगको, एउटा अनुहार र दुई हात भएको, उनको तीन आँखा र गाढा सुन्तला रंगको कपाल माथितिर बलिरहेको छ। दाहिने हातले सुनको वज्र माथि समातेको छ र बायाँ हातले मुटुमा उग्र इशारामा समातेको छ। बौद्ध धर्मको सिद्धान्तलाई नष्ट गर्न खोज्ने ५०० विधर्मी गुरुहरूलाई उनको शब्दको शक्तिले परास्त गरेपछि उनलाई यो नामले बोलाइएको थियो।

अर्थ: “ओड्ढियानको वज्रधर”।

स्वरूप: वज्रधरजस्तै, नील वर्ण, वज्र र घण्टी हातमा लिएर ध्यानमग्न।

प्रतिनिधित्व: सर्वोच्च तान्त्रिक शक्ति, अनुत्तरयोग तन्त्रको परिपूर्णता।

कार्य: बुद्धत्वको शिखरमा पुगेको गुरु पद्मसंभवको अन्तिम स्वरूप।

थप जानकारीको लागि यो भिडियो हेर्नु होला।

यो भिडियो पनि हेर्नु होला